དངོས་གཞི་ལ་འཇུག་པ་བྱེད་པ་ལས། ལྷག་མཐོང་།
དངོས་གཞི་ལ་འཇུག་པ་བྱེད་པ་ལས། ལྷག་མཐོང་།
གཉིས་པ་ལྷག་མཐོང་ལ། གནས་ལུགས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་བལྟ་བ། གཞི་རྩ་གཅད་པ། རིག་སྟོང་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ངོ་སྤྲོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྔོན་འགྲོ་རགས་པ་མདོར་བསྡུས་པ་བྱས་ལ། ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མ་བརྗེད་ཙམ་བྱ། ཐོག་མར་སེམས་རང་ལུགས་སུ་ལྷོད་ཀྱི་གློད་ནས་འཇོག་ལུགས་ནི་གསལ་དངས་མདངས་དང་ལྡན་པ་ཉི་མ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུར་བཞག །བྱུང་ཚོར་སེམས་སུ་ཤེས་པ་ཆུ་དང་རླབས་ལྟ་བུར་བཞག་གསལ་ཆ་ཡོད་ལ་འཛིན་པ་མེད་པ་བུ་ཆུང་གིས་ལྷ་ཁང་མཐོང་བ་ལྟ་བུར་བཞག །དེའི་ངང་ནས་རང་གི་སེམས་གནས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཅི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་གནས། ཁ་དོག་ཅི་ལྟ་བུ། གཟུགས་དབྱིབས་རྣམ་པ་ཅི་ལྟ་བུ། དངོས་པོར་འདུག་གམ་དངོས་མེད་དུ་འདུག །དང་པོ་གང་ནས་བྱུང༌། །ད་ལྟ་གར་གནས། ཐ་མ་གར་འགག །རང་གི་ལུས་ལ་འདུག་གམ་མིང་དང་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དང་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་སུ་འདྲའི་རྣམ་པར་གནས་གཞིག་ཅིང་དཔྱོད་ལ་ཁ་དོག་དབྱིབས་ངོ་བོ་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་རྙེད་ན་ལེགས་ཀྱི། གལ་ཏེ་མ་རྙེད་ན་སྒྱིད་ལུག་པར་མི་བྱ་ཞིང་ཡང་ཡང་འབད་པ་ཆེན་པོས་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཆོས་ཐུན་བཞི་བཅུ་པ། དམིགས་པ་སོ་གསུམ་པའོ།། ༈ །།དེ་ལ་གནས་པའི་ངང་ནས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག་དྲིས་ལ། གནས་པ་ཙམ་ལས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་འདི་འདྲ་ཡིན་ཤེས་རྒྱུ་མི་འདུག་ཟེར་ན། འོ་ན་ཤེས་པ་དེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ཤེས་པ་ཚོམ་མུན་ནེ་བ་ཞིག་འདུག་གམ། གསལ་ཧྲིག་གེ་བ་ལ་རྗེན་ནེ་བ་ཞིག་འདུག་དྲིས་པས། རྟིང་མ་ལྟར་འདུག་ཟེར་ན་སེམས་ངོ་མཐོང་བ་ཡིན། སྔ་མ་ལྟར་འདུག་ཟེར་ན་སླར་སྐྱོང་འཇུག །ཡང་ལས་ཀྱི་གནས་པའི་དུས་དང་ད་ཁྱད་པར་ཅི་འདུག་དྲིས་པས་སྔར་གྱི་སེམས་གནས་པ་དེ་ཤེས་པ་འབོལ་ལེ་ཤིག་གི་སྣང་བ་བཀྲག་མེད་དུ་བུན་ལོང་གི་སོང་ཞིང་དེ་ལ་ལྷོད་ཆགས་པ་སྔར་གྱི་རྩོལ་བ་ལྟ་བུ་དང་བྲལ་བ་ཡུལ་གྱི་སྤུ་རིས་ཆེར་མི་ཕྱེད་ཅིང་རིག་པའི་ངོ་བོ་མི་མཐོང་བར་གནས་པ་འཐུག་པོ་ཤེས་པ་དོང་དུ་བཅུག་པ་ལྟ་བུའམ། སྦྲང་མ་གར་སྦྱིན་ལ་འབྱར་བ་ལྟ་བུ་རིག་པ་མི་གསལ་བའི་ངང་དུ་གནས་པ་ཞིག་འདུག་ལ། ད་ལན་སེམས་གནས་པ་དེ་གསལ་དངས་སིང་ངེ་བ་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བ་ཞིག་འདུག་ཟེར་ན། སེམས་ངོ་ཕྱོགས་ཙམ་མཐོང་བ་ཡིན། དེ་སྔར་དང་ཁྱད་མི་འདུག་ཟེར་ན། དེས་ཉོན་མོངས་པའི་མགོ་གནོན་ནུས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ལ་དེའི་སྟེང་དུ་ལྷག་མཐོང་གི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་དགོས་པས་ད་དུང་ནན་ཏན་སྐྱེད་ལ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་ཉམས་སུ་ལོངས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ། ཡང་གནས་པ་བཙལ་བསམ་རྙེད་ན་སེམས་དེ་འཕྲོར་བཅུག་སྟེ། སེམས་ཟེར་བའི་མི་དྲན་དགུ་དྲན་མི་འགྱུ་དགུ་འགྱུ་འཕྲོ་བ་འདི་ཉིད་ཁ་དོག་ཇི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་འཕྲོ། དབྱིབས་ཅི་ལྟ་བུ། ངོ་བོ་ཅི་བུའི་ཚུལ་གྱིས་འཕྲོ། མིག་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་ལ་འདུག་གམ་དབང་པོ་ལྔའི་ཡུལ་སྐྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་རྣམས་ལ་འདུག །འོན་ཏེ་རང་གི་མགོ་ནས་རྐང་མཐིལ་ཡན་གྱི་དབང་པོ་དང་དོན་སྙིང་དང་ཡན་ལག་དང་ལུས་མདངས་སྐྲ་དང་པགས་པའི་མཐར་སོན་པའི་བར་རམ། ཕྱི་རོལ་གྱི་འབྱུང་བ་ལྔ་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་སོགས་གང་འདྲའི་ཚུལ་དུ་འཕྲོ། སེམས་དེའི་ངོ་བོ་ཡོད་པའམ་མེད་པའམ་གཉིས་ཀའམ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་གང་འདྲའི་ཚུལ་དུ་འཕྲོ་ཞིང་གནས་ཞེས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱོད་དོ། །ཆོས་ཐུན་ཞེ་གཅིག་པ། དམིག་པ་སོ་བཞི་པའོ།

这些是对人类学和语言学术用途的直译：
དངོས་གཞི་ལ་འཇུག་པ་བྱེད་པ་ལས། ལྷག་མཐོང་།
དངོས་གཞི་ལ་འཇུག་པ་བྱེད་པ་ལས། ལྷག་མཐོང་།
从入正行中：胜观。
从入正行中：胜观。
第二，关于胜观，有观察心性实相、断除根基、确立明空并介绍。第一，先简略地完成粗略前行，稍加忆念止的所缘。首先，如何以自然方式放松而安置心，是使其明澈光亮如无云的太阳般安住。将生起的感受了知为心，如水与波浪般安置，有明晰性而无执著，如小孩见到寺庙般安置。在此状态中，观察自己心安住的本质如何，是何种颜色，何种形状，是实有还是非实有。最初从何处生起，现在何处安住，最终在何处灭尽。是否在自身中，或在名称中，或在内外事物中，或在六道众生中的任何一类形态中存在，应当分析观察。若能找到这样的颜色、形状和本性则很好；若未找到，不应气馁，而应再三精进观察。第四十座修习，第三十三个所缘。
在此安住状态中询问心的本质如何，若回答说："除了安住之外，无法了知心的本质是什么样子"，那么应问："是否是不可言说的知，朦胧不明的感觉，还是明朗清晰而赤裸的？"若答："是后者"，则已见到心的本质。若答："是前者"，则再次修持。又问："现在与以前安住时有何不同？"若答："先前心的安住是一种柔软的知觉，显现无光彩，混沌不清，对此生起松懈，没有像之前那样用功，不能清晰辨别对象细微之处，看不见觉性的本质，而是在厚重的安住中，如同知觉被放入洞中，或如苍蝇粘在蜜中，停留在不明晰的觉知中安住。而现在心的安住是明澄清亮的，没有可指认的状态"，则说明已略见心的本质。若答："与以前没有差别"，则告诉他："这只能压制烦恼，但要成就菩提，还需在此基础上在相续中生起胜观智慧，所以要继续精进修持，直到生起为止。"
又若找不到安住，则让心散开，问自己："这个称为'心'的东西，想起各种事情、变化各种形态、散乱的本身，是以何种颜色散乱？以何种形状？以何种本质方式散乱？是否存在于眼所见的色相中，或存在于五官所对的色、声、香、味、触中？或者存在于自己从头顶到脚底的器官、内脏、肢体、身体光泽、发肤之中？或者外在的五大元素、六道众生等，以何种方式散乱？此心的本质是存在的、不存在的、二者皆是、二者皆非，以何种方式散乱和安住？"应当详细分析。第四十一座修习，第三十四个所缘。


། ༈ །།གཉིས་པ་གཞི་རྩ་བཅད་པ་ནི། དེ་ལྟར་བཙལ་བའི་ཚེ་མ་རྙེད་ན་སླར་ཡང་སྔར་བཞིན་སེམས་དེ་ཀ་ནན་གྱིས་ལེགས་པར་བཙལ། དེ་ལྟར་བཙལ་བའི་ཚེ་མ་རྙེད་ན་འཚོལ་མཁན་དེ་ཀའང་ཇི་ལྟར་འདུག །སྔར་རང་ལུགས་སུ་གློད་པའི་སེམས་དེ་དང་ད་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པའི་སེམས་དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཇི་ཙམ་འདུག །སེམས་དེའི་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་ཇི་ལྟར་འདུག་ལེགས་པར་བརྟག་ནས་བཙལ་པར་བྱའོ། །ཡང་སེམས་འགྱུར་བཅུག་ལ་གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ངོས་བཟུང་གནས་མཁན་དང་འགྱུ་མཁན་གཅིག་མི་གཅིག་འདྲི། དེ་གཉིས་གཅིག་ཟེར་ན་གཅིག་པར་ངོ་སྤྲད། དཔེ་བཟའ་མི་གཉིས་ལ་བུ་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་མའི་རྩར་ཡོད་ན་ཕའི་རྩར་མི་ཡོད་ཕའི་རྩར་ཡོད་ན་མའི་རྩར་མི་ཡོད་འཕྲིན་ཕར་སྐྱེལ་ཚུར་སྐྱེལ་བྱེད་པ་བཞིན་སེམས་དེའང་གནས་ཙ་ན་མི་འགྱུ་འགྱུ་ཙ་ན་མི་གནས། གནས་འགྱུ་བྱེད་མཁན་སེམས་གཅིག་པུ་དེ་རང་ཡིན་པས་གནས་འགྱུ་གཅིག་པར་ངོ་སྤྲད། འགའ་ཞིག་སེམས་ངོ་མཐོང་ཡང་བརྗོད་མི་ཤེས་ཆོས་སྐད་མི་ཐོན་པ་ཡོང་བས་ཉམས་མྱོང་གི་མཚམས་ཕྱེད་པར་བརྟགས་ཤིང་དྲི་དགོས། འགའ་ཞིག་ལ་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་ཀྱང་ཆོས་སྐད་མ་འཛོལ་བར་སྨྲ་ཤེས་པ་ཡོང་བས་དེ་ལ་ཆོས་སྐད་བཀར་ཞིང་ལེགས་པར་གཅུན་པས་གོ་བའི་ཆོས་སྐད་དེས་ཚོ་མི་ཐུབ་པར་ཟུར་དུ་རྒྱངས་ཀྱིས་ཐོན་ནས་ཡོང༌། དེ་རྣམས་ལ་རང་གི་ཉམས་མྱོང་གིས་ཚོད་ཟིན་པར་བྱས་ནས་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ལེགས་པར་ཁྲིད་དགོས། ཆོས་ཐུན་ཞེ་གཉིས་པ། དམིགས་པ་སོ་ལྔ་པའོ།། ༈ །།གཞན་ཡང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཅུ་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་གཞི་རྩ་བཅད་དགོས་ཤིང༌། བཅུ་གཅིག་ནི། ཡོང་སུ་འཚོལ་བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ། །སོ་སོར་བརྟག་པ། ཞིབ་མོར་དཔྱོད་པ། ཞི་གནས། ལྷག་མཐོང༌། ཟུང་འབྲེལ། གསལ་བ། མི་རྟོག་པ། བཏང་སྙོམས། རྒྱུན་མི་འཆད་པ། ཡེངས་པ་མེད་པའི་རབ་བྱེད་དོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཡོད་མེད་རང་གི་ངོ་བོ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེས་རང་གི་སེམས་རྒྱུད་ལ་འབྲེང་ཆགས་སུ་བཙལ་བའོ། གཉིས་པ་ནི། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སོགས་དང་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་གཞི་རྟེན་སོགས་རྩད་བཅད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། འཚོལ་པོ་དང་འཚོལ་མཁན་ལ་སོགས་པ་རིམ་པས་མཐར་ཐུག་པར་བཙལ་བའོ། །བཞི་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཚོལ་བརྟག་དཔྱད་པས་དང་པོར་རང་སེམས་རང་བཞིན་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕེབས་ཤིང་དེ་བཞིན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་དུ་གཏན་ལ་ཕེབས་པས་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གནས་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། གནས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོའང་སྔ་མ་ལྟར་བཙལ་བས་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། དེ་དག་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའོ། །བདུན་པ་ནི། གལ་ཏེ་བྱིང་ཞིང་རྨུགས་པར་གྱུར་ན་རྒོད་པའི་རྒྱུ་ཡིད་ལ་བྱ་ཞིང་སེམས་གཟེངས་བསྟོད་པའོ། །བརྒྱད་པ་ནི། འཕྲོ་རྒོད་དུ་གྱུར་ན་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །དགུ་པ་ནི། བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་བའི་ཚེ་ཆོལ་བརྟག་དཔྱད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །བཅུ་པ་ནི། དེ་ལྟའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ནམ་ཡང་མི་འབྲལ་བར་བྱའོ། །བཅུ་གཅིག་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལ་སེམས་ཉེ་བར་བསྒྲིམས་ཏེ་རྣམ་གཡེང་གིས་གླགས་མི་རྙེད་པར་བྱ་བའོ། །དེའང་གོ་བ་དང་དོན་སྤྱི་ཙམ་ལ་ཞེན་པས་ནི་དོན་མི་འགྲུབ་པས་ཚུལ་བཞིན་དུ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་དགོས་ཤིང༌། ཉམས་ལེན་དངོས་དང་ཐུན་མཚམས་ཐམས་ཅད་དུའང་རང་གི་སེམས་ལ་བརྟག་གཞིག་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བར་སེམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འགྲོ་ཚུལ་འདུག་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་ཁ་ནང་དུ་ཕྱོགས་ཏེ་ཡེངས་པ་མེད་པར་བསྒྲིམ་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐུན་ཞེ་གསུམ་པ། དམིགས་པ་སོ་དྲུག་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
第二，断除根基：当以上述方式寻找而未找到时，应再次如前那样认真地寻找那个心。当如此寻找未找到时，那么寻找者本身又是什么样子？先前自然放松的心与现在观察分析的心有多大差别？应当善于观察心的生起、安住、去向三者如何，并进行寻找。
另外，让心转变，询问一心、二心的辨别，安住者与变化者是否一体。若答说是一体，则向其指出是一体的。比如一对夫妇有一个孩子，当孩子在母亲身边时就不在父亲身边，在父亲身边时就不在母亲身边，像是往来传递信息一样，心也是如此，安住时不变化，变化时不安住。执行安住与变化的就是那个心本身，所以应指出安住与变化是一体的。有些人虽已见到心的本质但无法表达，说不出佛法术语，因此需要辨别其体验程度并询问。有些人虽未在心相续中生起经验，但能不错误地说出佛法术语，对此应予以区分，并善加调伏，因为他们只是理解了术语却无法体验，术语显得与实际分离。对这些人应以自己的体验把握其程度，用善巧方法引导。第四十二座修习，第三十五个所缘。
另外，还需通过十一种作意来断除根基。十一种是：遍寻求作意，别观察作意，细观察作意，止作意，观作意，止观双运作意，明作意，无分别作意，平等作意，相续不断作意，无散乱作意。
第一，是连续地在自心相续中寻找心是否存在、其本性如何。第二，是具体地考察颜色、形状等以及生起、安住、去向三者的基础等。第三，是依次究竟地寻找所寻对象与寻找者等。第四，是通过这种寻找观察，首先确定自心无自性，同样地确定一切法仅为名称，心因此安住于甚深义。第五，是通过像前面那样寻找安住本身的本性，从而完全了解其本性。第六，是这些不是各别的，而是不可分离的。第七，是若出现昏沉迟钝，应当忆念导致掉举的因，提振心念。第八，是若出现散乱掉举，应当努力使用能使之平静的方法。第九，是当远离昏沉掉举时，应安住于寻找观察的本性中。第十，是永不与这种瑜伽分离。第十一，是集中心于此，不让散乱有机可乘。
而且，仅仅执着于理解和概念是无法成就目的的，必须在相续中如法生起。在实修与一切座间期间也不离对自心的观察分析，审视心的状态、运作方式、安住方式，将注意力向内，不散乱地专注。第四十三座修习，第三十六个所缘。


། ༈ །།གསུམ་པ་རིག་སྟོང་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ངོ་སྤྲད་པ་ནི། གང་ཟག་གི་བློའི་རིམ་པས་འཆར་ཚུལ་མི་འདྲ་སྟེ། ཅིག་ཅར་བ་ནི་བླ་མ་ལ་མོས་གུས་དང་སྔོན་བསགས་ཆེ་སྒྲིབ་པ་ཆུང་བས་བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ཙམ་མམ་ཆོས་ཐོས་ཙམ་མམ་བརྡ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་སྒོམ་སྟབས་བཅོམ་ནས་ཅི་ཡིན་ཆ་མེད་པར་རྣལ་འབྱོར་གོང་མ་གསུམ་གང་རུང་གི་རྟོགས་པ་འོག་མའི་ཉམས་ཡར་ལྡན་ཚང་བ་དང་བཅས་དུས་གཅིག་ལ་ཤར་ཡོང༌། ཐོད་རྒལ་བ་ནི་སྔོན་སྦྱངས་དང་འཕྲལ་གྱི་བློ་མཐོ་དམན་ཆེ་བ་ཞི་གནས་མ་སྐྱེས་ཀྱང་ལྷག་མཐོང་གི་ཉམས་རྟོགས་སྐྱེ། རེས་འགའ་ཞི་གནས་འཆར། རེས་འགའ་གཉིས་ཀ་མི་ཡོང༌། རིམ་གྱིས་པ་སྦྱངས་སྟོབས་ཞན། ཉམས་ལེན་རྣལ་མ་སྲོལ་མདེ་ནུད་ནུད་སྔོན་ལ་ཞི་གནས་དེ་ནས་ལྷག་མཐོང་དེ་ནས་ཟུང་འཇུག་གི་ཉམས་རྟོགས་རིམ་གྱིས་འཆར། འདི་ཀ་མང་ཡང་མང་རྒྱ་ཡང་བརྟན་པས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱང་འདི་ཀའི་ལུགས་སུ་བགྱིའོ།། ༈ །།ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་དུས་སུ་རྟེན་བྱིན་རླབས་ཅན་དགྲམ། མཆོད་པ་དང་གཏོར་མ་ཚོགས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་བཟང་པོ་བཤམ། དཔོན་སློབ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་ལ་གསོལ་བ་བཏབ། དམ་སེལ་དང་སྡིག་ཅན་གྲིབ་ཅན་གྱི་མི་རིགས་རྩར་མི་བཏང༌། རྣམ་གཡེང་དང་བར་ཆད་མེད་པར་བྱས་ལ་སློབ་མ་ལ་གོང་ལྟར་ལུས་གནད་དང་སྔོན་འགྲོ་སོགས་སྒོམ་བཅུག་པའི་རྗེས་ལ་སེམས་རང་ལུགས་སུ་གློད་ལ་ཞོག །གློད་པའི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་རྗེན་ལྷང་གིས་ལྟོས། མ་ཡེངས་ཙམ་གྱི་དྲན་པ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བསྟེན། རྣམ་རྟོག་ཅི་ཤར་ཡང་ཆེད་དུ་སྤང་བླང་བཅས་བཅོས་གང་ཡང་མི་བྱེད་པར་རང་ངོ་ལ་ལྟོས། །འདི་ནི་ས་ར་ཧས། ཆུ་དང་མར་མེ་རང་གསལ་གཅིག་པུར་ཞོག །འགྲོ་འོང་ང་ཡིས་མི་ལེན་མི་འདོར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། མདོར་ན་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཟེར་བའམ་ད་ལྟར་བའི་ཤེས་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་གསལ་སྟོང་རྗེན་ལྷང་ངེ་བ་འདི་ག་ངོ་སྤྲོད་པ་ཡིན། གཞན་ནས་བཙལ་ཏེ་སྒོམ་པའང་མ་ཡིན། མི་ཤེས་པ་ཞིག་སྒོམ་དུ་འཇུག་པའང་མ་ཡིན་ལས་ད་ལྟའི་རིག་པ་སྐད་ཅིག་མ་འདི་རེས་སྒྲིམ་རེས་གློད་དུས་རྒྱུན་དུ་མ་ཡེངས་ཙམ་གྱི་དྲན་པ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བསྟེན། མཉམ་གཞག་ཏུ་གློད། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་བསྒྲིམས་ལ་གང་ཤར་འཛེན་མེད་རང་གྲོལ་དུ་ཉམས་སུ་བླངས་ན་ལྷག་མཐོང་གི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱལ་བ་ཡང་དགོན་པས། སེམས་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བ་སྟོང་པའི་དབྱིངས། །གསལ་སྟོང་གི་ཤེས་པ་བློ་བྲལ་དེ། །རང་སར་ཞོག་ལས་རང་ལ་ལྟོས་དང༌། །སྒོམ་ལྷག་མཐོང་གི་རང་ཞལ་མཐོང་བ་ཞིག་འོང་གི །ཞེས་གསུངས་པས་དེ་ལྟར་ཉམས་ལེན་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་ལ་དེ་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་འཇུག་གོ༌།ཆོས་ཐུན་ཞེ་བཞི་པ། དམིགས་པ་སོ་བདུན་པའོ།། ༈ །།འདིའི་སྐབས་སུ་སེམས་དེ་ཅི་འདྲ་ཞིག་འདུག་ཅེས་འདྲི། འདི་ལ་མི་དགོས་པའི་སྟོང་སྐད་འདོན་དུ་འོང་བས་གཅུན་གྱིན་ཡང་དྲི། ཁོས་ཞུས་པ་དེ་ཁ་འཆལ་དང་དགའ་ཚད་ཡིན་དོགས་ཉམས་སྐྱེས་ཀྱང་བསྐྱིལ་ཡོང་པས་སྣ་ཕྲིད་དེ་གང་ཟབ་ཀྱི་ངོས་ནས་དྲི། འགའ་ཞིག་དོན་ལ་ཤར་ཡང་ཁར་འདོན་མ་ཤེས་པ་ཡོད་པས་སློབ་ཀྱིན་ཡང་དྲི། དེའི་སྐབས་སུ་བཅོས་མ་དང་གོ་ཡུལ་ཡིན་ན་ཚིག་དེ་ཟུང་མི་ཐུབ་པས་འགྱུར་གྱིན་ཡོང༌། དངོས་ཡིན་ན་ཡིན་མིན་གང་ཡིན་ཀྱང་ང་ལ་འདི་འདྲ་བྱུང་ཟེར་ཡོང༌། ལེགས་པར་དྲིས་གང་སྐྱེས་རིམ་ནས་བདར་ཤ་བཅད་དེ་ངོ་སྤྲོད་པ་མ་གཏོགས་ཨེ་སྐྱེས་ཆ་མེད་པར་ངོ་སྤྲོད་ཐམས་ཅད་བཏབ་ན་དྲེད་པོ་ཆོས་རྒྱུས་ཅན་ཞིག་ཡོང༌། ཕྱིས་གཞན་གྱི་སྒོམ་འདེབས་པ་ཚུན་ལའང་གནོད་དོ། །འདི་ན་གནས་ལུགས་ཀྱི་མཚང་ཡོད་པས་རིག་པ་གཞུངས་ནས་ཉམས་ཤིག་ཁྱེར་ཤོག་ཅེས་བསྒོས་ལ་བཏང་ངོ༌། །ཆོས་ཐུན་ཞེ་ལྔ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
第三，确立明空并介绍：根据不同人的心智程度，显现方式各异。顿悟者由于对上师有信心恭敬，过去积累大而障碍小，只需祈请上师，或仅仅听闻佛法，或由各种象征性因缘引发，不必刻意修持，不必思考是什么，上三种瑜伽中任何一种的证悟，连同下层的完整体验，都能同时显现。跳跃者虽然过去熏修和当下智力高低起伏较大，虽未生起止，但能生起观的体验证悟，有时显现止，有时两者皆不现。循序渐进者熏修力较弱，实修不稳定，不规则，先生止，然后生观，然后生止观双运的体验证悟逐渐显现。这类虽然最多也最普遍，但却稳固，因此介绍也按这种方法进行。
在介绍时应铺设加持过的所依，陈设良好的供品、食子、会供物品，师徒都应祈请上师三宝，不应让违反誓约、有罪过和不洁之人靠近，确保无散乱和障碍。让学生如前保持身体要点，修持前行后，让心自然放松安住。在放松的心的本质上清晰注视，保持不散乱的持续正念，无论生起什么念头，都不特意取舍、不加修改，只看其本面。如萨拉哈所说："如水和明灯，仅安住于自明，我不取不舍来去。"简而言之，就是介绍所谓的平常知觉或现前的超越指认的明空赤裸光明的知觉。这不是从外寻求而修，也不是让不知道的人去修，而是现前的刹那觉知，时而紧张时而放松，时时刻刻保持不散乱的持续正念，在正行中放松，在后得中专注，对所有显现无执，自解脱而体验，就会生起胜观智慧。如嘉瓦扬贡所说："心超越指认的空性界，明空知觉超越意识，就此安住而自观察，修行胜观的本面将会显现。"因此你应当这样修持，要这样让他实修。第四十四座修习，第三十七个所缘。
在这个阶段，应询问"这个心是什么样子"。此时会有人发表不必要的空谈，应当调伏他并再次询问。他的回答可能是胡言或喜悦过度，即使生起体验也会旁逸斜出，所以要引导他从深度方面回答。有些人虽然内心已显现却不会口头表达，应当边教导边询问。此时，如果是造作或只是理解层面的，就会抓不住那些词语而变化；如果是真实的，无论是否确定，都会说"我这样体验到"。应当善加询问，根据他所生起的体验逐步辨别后再介绍，除了根据生起的体验介绍外，如果不加分辨就全盘介绍，就会培养出一个傲慢自满的人。以后他甚至会对指导他人修行都有害。在这里有实相的关键，所以嘱咐他"专注于觉知，带回一些体验"后让他离去。第四十五座修习。


། ༈ །།ཡང་རྟོག་མེད་དུ་བལྟས་པའི་དུས་དེར་གནས་པ་དེ་ཀ་མིན་པ་ཅི་ཡང་མི་འདུག་ཟེར་ན། ལྷག་མཐོང་མ་ཤར་བས་ད་དུང་ཞག་འགའ་བསྲིང་ཞིང་བལྟར་འཇུག ༈ །ཡང་ཅི་ཡང་ངོས་བཟུང་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཅང་མེད་དུ་འདུག་ཟེར་ན། ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་མཐོང་ཡང་མཐའ་དག་མ་མཐོང་བས་ད་དུང་མ་ཡེངས་པའི་སྒོ་ནས་ཐག་ཆོད་ལ་སྟོང་རྐྱང་ཞིག་འདུག་གམ་སྟོང་ལུགས་ཅི་འདྲ་ཞིག་འདུག་བལྟར་འཇུག །ངོས་བཟུང་མེད་པའི་ཤེས་པ་གསལ་ཧྲིག་གེ་རྗེན་ནེ་བ་ལ་མ་མཐོང་བའི་མཐོང་རྒྱུ་འདི་འདྲ་སྙམ་རྒྱུ་ཡང་མེད། །འདི་ཡིན་སྨྲ་ཡང་མི་ཤེས་པ་ལ་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་འདུག་ཟེར་བ་དང༌། སེམས་འདི་གནས་པ་སྟོང་པའི་ངང་དུ་གནས་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པའི་གསལ་ལེ་སིང་ངེ་བ་རང་གིས་མྱོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལ་ཁ་ལ་འདོན་མ་ཐུབ་པ་ཞིག་གདའ་ཟེར་ན། གཅུར་གྱིན་དྲིས་པས་གོ་ཡུལ་ཡིན་ན་གྲུལ་མི་ཐུབ། མྱོང་བ་ཡིན་ན་མི་འགྱུར་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕེབས་ཏེ་གནས་པ་ལ་ལྷག་མཐོང་ཤར་བ་ཡིན་ནོ།། ༈ །།ཡང་གར་སྐྱེ་གར་འགགས་སེམས་ངོས་བཟུང་ནས་ཚོལ་དུ་བཅུག་པའི་དུས་དེར་ཅལ་ཅོལ་བཤད་བྱུང་ན་མ་ཤེས་པའི་རྟགས་ཡིན།། ༈ །།སྐྱེ་རྒྱུ་འགག་རྒྱུ་གང་ཡང་མི་འདུག་ཟེར་ན་དེ་ཀའི་དུས་སུ་དེ་སྐད་སྙམ་པ་རེ་བྱུང་ངམ་དྲི། དེ་བྱུང་ཟེར་ན། དེ་སྐད་སྙམ་པ་དེ་ག་རང་ལ་བལྟར་འཇུག །འདི་འདྲ་ཞིག་འདུག་སྙམ་རྒྱུའམ་མེད་པ་ལ་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་ཤེས་རྒྱུ་ཞིག་ཀྱང་འདུག་ཟེར་ན། རྟོག་མེད་ལ་ལྷག་མཐོང་ཤར་བ་ཡིན་པས་དེ་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཆོས་སྐུར་ངོ་སྤྲད། ༈ །རྟོག་པ་ལ་བལྟར་འཇུག་པའི་དུས་དེར་སྐྱེ་འགག་མེད་ཅིང་སྟོང་ཉིད་དུ་འདུག་ཟེར་སྙན་སྙན་པོ་ལབ་ན་རྫུན་ཡིན། རྟོག་པ་དེ་ལ་བལྟས་པས་རྗེས་མེད་དུ་ཤིག་ཤིག་འགྲོ་ཡིན་འདུག་ཟེར་ན་ཅུང་ཟད་ཤར་བ་ཡིན། ༈ །རྟོག་པ་ཤར་ཚད་ངོས་གཟུང་མེད་པར་འཆར་གྱིན་འདུག་ཟེར་ན། དེ་དུས་ངོས་གཟུང་མི་འདུག་སྙམ་པ་ཡོང་མི་ཡོང་དྲི། ཡོང་ཟེར་ན་གོ་ཡུལ་ཡིན། འདི་སྙམ་པ་མེད་བཞིན་དུ་གལ་མེད་འཛིན་མེད་དུ་ངོས་བཟུང་མེད་པར་ཤར་གྲོལ་དུས་མཉམ་དུ་འགྲོ་ཡིན་འདུག་ཟེར་ན། རྟོག་པ་ལ་ལྷག་མཐོང་ཤར་བ་ཡིན། དེ་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཆོས་སྐུར་ངོ་སྤྲད། ༈ །ཡང་དབང་པོ་སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་བལྟར་བཅུག་པའི་དུས་སུ་ཡུལ་དེ་ཕ་གིར་ལམ་མེར་འདུག་ཟེར་ན། དེར་ལམ་མེར་འདུག་སྙམ་རྒྱུའི་སྐད་དེ་བ་ཞིག་འདུག་གམ་མི་འདུག་དྲི། འདུག་ཟེར་ན་དེ་སྐད་སྙམ་པ་དེ་བལྟར་གཞུག །དེ་སྙམ་པ་མེད་པ་ལ་ཡུལ་དེ་ཡང་མ་འགགས་པ་ཐལ་ལེ་བ། དེར་ལྟ་བྱེད་ཀྱི་སེམས་དེའང་འཛིན་མེད་གལ་མེད་དུ་ཤིག་གེ་བ། དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུའང་མེད་པ་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་དེ་སྐད་སྙམ་པའང་མེད་པ་ཞིག་འདུག་ཟེར་ན། སྣང་བ་ལ་ལྷག་མཐོང་ཤར་བ་ཡིན། དེ་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཆོས་སྐུར་ངོ་སྤྲད། ༈ །འདི་དག་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ལྷག་མཐོང་གི་ཡེ་ཤེས་འཚོལ་བའི་ཐབས་ཏེ་སྒོམ་གྱི་ངོ་བོ་ལ་བལྟ་བ་བྱ་བ་སྟེ། རང་རིག་པ་བྱ་བའང༌། བལྟས་པས་སེམས་ངོ་མཐོང་བ་དེ་རང་རིག་པ་ཡིན་ཅིང༌། རང་རིག་བའི་ཡེ་ཤེས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དེའང་སྒོམ་གྱི་ངོ་བོ་ལ་མ་བལྟས་ན་སེམས་ངོ་མི་མཐོང༌། དེ་མ་མཐོང་ན་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ངོ་མི་ཤེས། དེ་མ་ཤེས་ན་ལྷག་མཐོང་གི་ཡེ་ཤེས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པས་སེམས་ལ་ལྟ་བ་གལ་ཆེའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
若说在无分别观察时，除了那个安住外什么都没有，那是因为胜观未生起，应再延长几天让他继续观察。
若说"什么都没有指认的空，是一无所有"，虽已见到一个方面但未见全部，应让他在不散乱中继续确定，看是单纯的空还是怎样的空性。对于无法指认的明晰光裸的知觉，连"似乎是这样"的所见对象也没有，既不能说是什么，又有一种确定感；或者说"此心安住于空性状态中，是无法指认的明晰而稳定的，自己能够体验却无法言表"，应当仔细询问，若只是理解层面的会失去连贯性，若是体验则不会改变。当很好地确定安住时，胜观已经生起。
若让他寻找心的生灭处时胡言乱语，那是不了解的标志。
若他说"没有什么生灭"，应问当时是否有这样的念头。若答说有，让他观察这个念头本身。若他说"心中似有所得"或"虽无所得却知道无生灭"，那是无分别中已生起胜观，应指认为明空双运法身。
让他观察念头时，若漂亮地说"无生灭，是空性"，那是谎言。若说"观察念头时，它无痕迹地消失了"，则略有所生。
若说"所有生起的念头都无所指认地显现"，应问此时是否有"无所指认"的想法。若有，那只是理解层面；若说"无任何想法，而是不重视、无执著、无指认，显现与解脱同时"，那是对念头已生起胜观，应指认为明空双运法身。
让他观察五根门的对境色等时，若说"那个对境清晰存在"，应问是否有"清晰存在"的念头。若有，让他观察那个念头；若说"无此想法，而对境未遮蔽明显，能见之心无执无视，二者似无差别，且无此想法"，那是对显现已生起胜观，应指认为显空双运法身。
这些是在止的基础上寻找胜观智慧的方法，即观察修行的本质。所谓自觉知，通过观察见到心的本质就是自觉知，自觉知的大乐智慧就是大手印。如果不观察修行的本质，就见不到心的本质；不见此，就不认识自觉知智慧；不认识此，就无法证悟胜观的大乐智慧，因此观察心至关重要。
;


 ༈ །དེའང་ཁོ་རང་ལ་མཐོང་ལུགས་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་དེ་གོ་ཡུལ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རྒྱུད་ཐོག་ཏུ་ཁེལ་ངེས་ཀྱིས་ནས་ཁྱེར་ཤོག་བྱས་ལ་བསྒོམ་དུ་གཞུག ༈ །དེ་ལ་དྲིས་པས་སེམས་བདེ་གསལ་བའམ། དྭངས་གསལ་ལེ་བའམ། ཐལ་ལེ་བ་གཏིང་ཕ་གི་ནས་ཡིད་ཆེས་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་ངག་ཏུ་བརྗོད་མི་ཤེས་པ་ཞིག་འདུག །དེ་ལ་བལྟས་པས་ངོས་གཟུང་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཞིག་འདུག་ཟེར་ན་ངོ་འཕྲོད་པ་ཡིན། དེ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མི་ཡོང་བ་འདུག་ཟེར་ན་གོ་ཡུལ་ཡིན་པས་གོ་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཉམས་མྱོང་རྒྱུད་ཐོག་ཏུ་འཕྲོད་པ་ཞིག་དགོས་པས་གཞན་གྱི་གཞིག་འགྲེལ་མང་པོ་མ་བྱེད་པར་ངས་བསྟན་པ་བཞིན་སྒོམ་ལ་ཤོག་བྱས་ཏེ་ཉམས་རྟོགས་གོང་བཞིན་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་སྒོམ་དུ་གཞུག་ཅིང་སྐྱེས་ནས་ངོ་སྤྲོད་པར་བྱའོ། །ངོ་སྤྲོད་པ་འདིའི་སྦྲུལ་ཤད་ཡོང་པ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོན་དགོས་པའི་ངེས་པ་ནི་མེད་ཀྱི་འཆར་ཚུལ་དང་བསྟུན་ནས་ངོ་བོ་ནི་གོང་གི་དོན་ཚན་གང་དང་མཐུན་ཀྱང་དེ་ལྟར་ངོ་སྤྲོད་ཅིང་ངོ་འཕྲོད་པའི་རྟགས་ཡིན། ཆོས་ཐུན་ཞེ་དྲུག་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
对于他自己所生起的见解方式，应确保不仅仅是理解层面，而是真正落实在心相续上，告诉他"带着这个回来"，让他去修持。当询问他时，若回答"心是安乐明晰的"，或"清澈明亮的"，或"透明的，从内心深处有一种可信任的感受，却无法用言语表达；观察它时，没有任何可指认的东西"，这表明他已经认识。若他说"无法专注于此"，那只是理解层面，因此需要一个非理解性的体验落实在心相续上，所以不要做太多他人的分析解释，只说"按我所教导的去修持"，让他继续修持直到如前所述的体验证悟生起，生起后再予以指认。
关于这种指认的各种繁复细节，并非必须全部教授，而是根据显现方式，只要本质与上述任一要点相符，就按照那样指认，这就是已经认识的标志。第四十六座修习。


། ༈ །།
དངོས་གཞི་ལ་འཇུག་པ་བྱེད་པ་ལས། ལྷག་མཐོང་།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
从入正行中：胜观。
;


